|
A Hava sahası :
Deniz seviyesinden (MSL) 18000 feet (yaklaşık 5500 m ) ve üzeri. Limitlerimiz dışındadır. Bu sahada uçaklar aletli uçuş planına sadık kalarak hava trafik kontrolörü ile irtibat halinde seyahat ederler.
Kapsama : Tüm ülke ve sahillerden 12 deniz mili açığa kadar.
Bölgesel haritalarda belirtilmez.
B Hava Sahası :
Büyük hava limanlarını çevreleyen hava sahasıdır. Ters çevrilmiş bir düğün pastasını andıran şekli ile haritalarda kalın mavi çizgilerle belirtilir. Üst sınırı MSL 10000 feet (yaklaşık 3050 m) civarındadır. Giriş izne tabidir.
Katmanların altından uçulabilir. Fakat birçok hava aracı da aynısını yapacağından yoğun hava trafiğine hazırlıklı olunmalıdır. Bu bölgelerde uçulması gerekiyorsa katmanların belirtilen alt sınırından alçakta olunduğundan emin olarak uçulmalıdır.
Kullanım : Kule İznine tabidir. İzin alınma olasılığı ise uçak telsizi ile irtibat kurulsa bile (yp, paramotor vb. için) çok düşüktür. 3 mil görüş ve bulut kleransı (CoC) sağlanmalıdır.
Bölgesel haritalarda kalın mavi çizgilerle her dairesel bölümde üst- alt sınırla birlikte belirtilir.
Yükseklikler iki sıfır atarak feet cinsinden
Örnek gösterimler :
100 : Üst sınır 10000 feet / Alt sınır 3600 feet
36
100 : Üst sınır 10000 feet / Alt sınır zemin
SFC
(Not: Alıntılanan bilgiler Birleşik Amerika hava sahası için geçerlidir. Türkiye'de ise hava sahasının sınıflandırılması henüz yapılmamıştır. Türkiyedeki hava limanlarını çevreleyen hava sahası çoğu zaman silindirik şekle sahiptir. Örneğin Esenboğa havaalanının dikey limitleri 4500 feet AMSL /SFC (Yeryüzü) olarak verilir. Havalimanlarının belirtilen yarıçaptaki yatay limitleri ve belirtilen irtifa dahilindeki dikey limitleri içerisinde uçmak kurallara aykırıdır. Bir de uygun ekipmanınız olsa bile kule ile irtibat kurmak vb. davranışlar daha farklı sonuçlar getirebilir diye düşünüyorum. Kontrol kulesinin bizimle meşgul olmasını gerektirecek kadar hava trafiğine yakın olmak pek istediğimiz ve genellikle de içine düşmediğimiz bir durum sanırım.)
C hava Sahası :
B hava sahasının daha az trafiği olan küçük versiyonudur. Genellikle özel havayolu şirketlerinin küçük jetleri ve özel uçaklar ve diğer bazı hava taşıtları tarafından kullanılan hava alanlarından 10 deniz mili yarıçapında bir daireyi kapsar ve üst sınırı MSL 4000 feet (yaklaşık 1200 m) civarındadır. Hava sahasının kullanımı izne tabi olmasına rağmen genelde (yp için) izin verilmez.
Hava sahası dahilinde 5,1,2&3 şartları sağlanmalıdır.
Haritalarda B hava sahasına benzer şekilde fakat pembe çizgilerle gösterilir.
D hava sahası
Kontrol kulesi olan birçok küçük hava alanının etrafını çevreler Genellikle hava alanından 5 mil yatay ve AGL 2500 feet dikey limitleri olan bir bölgeyi kapsar. Eğer kule faal değilse E hava sahası olarak kabul edilir, kullanımı yine izne tabidir. 5,1,2&3 şartlarını gerektirir. Haritalarda mavi kesikli çizgilerle belirtilir.
E hava sahası : Genellikle C ve D hava sahalarının uzantısıdır. Ultralight'ların girişi izne tabidir.
G hava sahası : Diğer hava sahalarının dışında kalan bölgedir. Taşra bölgelerinin çoğunluğu – seyrek yerleşim olan bölgeler dahil- G hava sahası ile örtülüdür. E hava sahası ile sınırlanmakla birlikte bazı bölgelerde dikey limiti 14500 feet'e kadardır.
Askeri VR- IR (Visual Route- Instrument Route) sahaları : Uçaklar alçaktan ve hızlı uçtuklarından bu bölgelerde uçulması tehlikelidir. Haritalarda gri çizgilerle belirtilir.
ADIZ (Air Defense Identification Zone) / Hava savunma bölgeleri : Genelde ülke sınırlarında veya hassas askeri alanların üzerinde yer alan hava sahalarıdır. Buralarda uçmak size ateş açılmasına sebebiyet verebilir.
Bulutlardan uzak uçmak neden önemli? :
Bir bölgede uçuş yapabilmenin diğer bir ön şartı da görüş mesafesi ve bulut kleransıdır. Minimum görüş şartları gerektiren G hava sahasında dahi güvenlik amacıyla bulutlardan uzak olunması ve 1 mil görüş mesafesine sahip olunması gereklidir. Uçuşlarda irtifa kazandıkça uçaklarla karşılaşma olasılığı da artmaktadır.
Uçaklar 10000 feet (3050 m) altındaki irtifalarda 250 knot (463 km/h) hızla sınırlandırılmıştır. Bu hızla 700 – 800 metre ötede bir paraşütçü gören bir uçak pilotunun gerekli manevraları yaparak yön değiştirmesi için 6-7 saniye süresi olacaktır.
10000 feet üzerinde ise hız sınırlaması yoktur. Bu yüzden 5 mil görüş şartı ile birlikte buluttan 1 mil yatay mesafede olunma şartı da ortaya çıkar ki bu mesafe bile örneğin 400 knot (740 km/h) hızla giden bir uçak pilotuna sadece 9 saniye civarında bir manevra süresi bırakır.
Tüm kayıtlı hava araçlarının Ultralight sınıfına giren motorlu ve motorsuz yamaçparaşütlerine göre uçuş önceliği bulunur. Bir hava aracının sesini duyduğunuzda olduğunuz yerde 360 derece dönmek görünmenize yardımcı olabilir.
NOTAM (Notice to Airmen): Uçuşa sınırlandırılmış ya da yasaklanmış bölgeler bölgesel haritalarda belirtilirken, herhangi bir nedenden dolayı bir bölgenin hava sahasında oluşan geçici değişiklikler konusunda hava araçlarının pilotlarının bilgilendirilmesi NOTAM kanalıyla yapılır.
Bu bilgilerin dikkate alınması kritik öneme sahiptir. Doğal afetler, askeri tatbikatlar, roket denemeleri, kitlesel toplantılar, kazalar, önlemler ya da daha diğer birçok nedenden ötürü NOTAM yayınlanabilir. (Askeri tesisler, politik öneme sahip yerleşkeler, milli hassasiyete haiz noktalar vb. hava sahasında kalıcı kısıtlamalar olan yerler, bölgesel haritalarda belirtilir.)
Kısaltmalar ve Çevirmeler
1nm (1 nautical mile - 1 deniz mili/ havacılıkta da kullanılan mesafe birimidir) : 1.852 km
1 feet : 30.48 cm
5,1,2&3
Bulutlardan 500 feet (yaklaşık 150 m) aşağıda 1000 feet (yaklaşık 300 m) yukarıda 2000 feet (yaklaşık 600 m) yatay uzaklıkta ve 3 mil görüş şartı.
CoC 1 (Clear of Clouds and 1 mile vis)
Bulut kleransı ve 1 mil görüş mesafesi şartı.
AMSL (Above Mean Sea Level)
Deniz seviyesinden yükseklik belirtirken kullanılır
AGL (Above Ground Level)
Yer yüzeyinden yükseklik belirtirken kullanılır.
(Mehmet Ali Armutlu tarafından
Jeff Goin'in - Powered Paragliding Bible 2- adlı kitabından alınmıştır)
|
